Stanislav Preprek

Posted on 26 July 2012 by heroji

Aleksandar Radović

Stanislav Preprek, kompozitor, pesnik, bibliotekar (1900, Šid – 1982, Petrovaradin)

 

Potiče iz stare petrovaradinske porodice. Otac Matej je bio finansijski službenik u tom i drugim manjim mestima Vojvodine. U periodu od 1905. do 1909. godine porodica Preprek živi u sremskom selu Čerević, u kojem Preprek pohađa osnovnu školu. Od 1914. do 1918. godine pohađa učiteljsku školu u Petrinji, gde je stekao prva muzička znanja i počeo da komponuje. Bio je đak dirigenta, kompozitora i violončeliste Vladimira Stahunjaka, a kod istog profesora se i privatno usavršavao. Kao učitelj službuje u Novoj Kapeli, Petrovaradinu i Maradiku, a penzioniše se u gradu podno Petrovaradinske tvrđave 1948. godine. Vid potpuno gubi 1959, ali uprkos toj činjenici nastavlja s radom u petrovaradinskoj biblioteci „Vladimir Nazor”, gde vodi bibliotečke zbirke do 1965. godine. Stanislav Preprek umire u Petrovaradinu 1982. godine, a sahranjen je na novomajurskom groblju u tom mestu.

Kompozitor, orguljaš, horski dirigent, „muzički pisac” i esejista, melograf, pesnik, prevodilac i bibliotekar, Preprek se najpotpunije izrazio tokom službe u Maradiku (1921-1926). Tu je, u tišini, mogao da komponuje, čita, piše i stiče vrhunska znanja iz istorije umetnosti, nauke i filozofije. Poliglota, uspostavlja i sjajne međunarodne kontakte, a ovi su mu otvorili vidike prema evropskim „muzičkim laboratorijama”. U potpunosti ovladavši muzičkim, pesničkim i nažalost, samo donekle likovnim govorom, Preprek je iza sebe ostavio tri stotine pesama, sedam stotina kompozicija (posebno crkvenih dela za orgulje), mnogo prevoda sa orijentalnih jezika. Antologijski je Preprekov prevod sumersko-vavilonskog Epa o Gilgamešu, koji je objavljen u više izdanja i štampan kao školska lektira.

Osim slepila koje ga je samo privremeno odvojilo od umetničkog stvaralaštva, Stanislav Preprek tokom Drugog svetskog rata doživljava ličnu tragediju. Gubi sina jedinca Kazimira, momka izuzetnog slikarskog talenta.

O Stanislavu Prepreku se danas, trideset godina nakon smrti, piše sve više. Osim Đura Rajkovića, čuvara Preprekove muzičke zaostavštine, o autoru zbirke Pred tminama (Petrovaradin, 1955), muzičke i tekstualne zapise su ostavili Tibor Hartig, Rudolf Bruči, orguljaš Mato Lešćan, Draško Ređep…

Related posts:

2 Comments For This Post

  1. Vesela Says:

    Pozdravljam tekst o Prepreku i žalim zato što nije iscrpniji! Izuzetan prevodilac, pesnik i kompozitor. Malo se o njemu zna…

  2. Pink Frojd Says:

    Divni ljudi. Divan sajt… Neverovatno mi je da se neko danas uopšte bavi ovakvim ljudima – pardon: Ljudima! Bravo!

Ostavi komentar